Adenophorea

Nicienie tu należące charakteryzuje wystę­powanie gruczołów ogonowych (adenophora) oraz brak gruczołów przyogonowych (phasmidia). Narządy naboczne (amfidia), spełniające funkcję chemoreceptorów lub neurosekrecyjną, są dobrze wykształcone. Oskórek przeważnie gładki albo poprzecznie lub podłużnie prążkowany. Występują pierwotne narządy wydalnicze, bez przewodów wyprowadzających lub narządów tych brak. Gar­dziel długa, podzielona na część mięśniową i gru­czołową. Narządy rozrodcze męskie i żeńskie nie­parzyste lub parzyste. Gamety powstają na całej wewnętrznej powierzchni gonady (hologonia). Brodawki ogonowe nie występują lub są nieliczne. U pasożytów larwa I stadium często uzbrojona w sztylet i zazwyczaj inwazyjna dla żywiciela ostatecznego. Najczęściej są to nicienie wolno ży­jące (również morskie i słodkowodne), rzadziej pasożyty roślin oraz bezkręgowców i kręgowców (głównie ptaków i ssaków, niekiedy ryb i płazów). W Polsce do tej gromady zaliczono dotąd 472 gatunków, które należą do 90 rodzajów i 56 rodzin, w Europie liczba gatunków wynosi 1 539, należą one do 62 rodzin.

Araeolaimida   
Chromadorida   
Desmodorida   
Dorylaimida   
Enoplida   
Isolaimida   
Mermithida   
Monhysterida   
Mononchida   
Muspiceida   
Plectida   
Trichocephalida   
Triplonchida